تفاوت برش لیزر با برش پلاسما در چیست ؟

در صنعت فلزکاری و تولید، انتخاب روش برش مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است. برش لیزر و برش پلاسما دو روش پرکاربرد هستند که هر کدام ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند. این مقاله به بررسی جامع تفاوت‌های این دو فناوری می‌پردازد تا به شما در انتخاب بهترین گزینه برای نیازهایتان کمک کند.

برش پلاسما چیست؟

پلاسما تکنولوژی است که در برش ورق‌ها، با سایر تجهیزات رقابت می‌کند. این رقابت به دلیل کاربرد وسیع این تکنولوژی و منعطف بودن عملکرد آن است. برش پلاسما فرآیند برش گرمایی است. این برش به وسیله دستگاهی انجام می‌شود که با آن می توان ابزارآلات بسیار ضخیم و محکم را برش داد، این کار توسط نیروی پلاسما و قدرت برق انجام می‌شود که در آن یک قوس پلاسما از طریق یک نازل منقبض شده است.

قوس الکتریکی بین گاز در سر نازل با سطح برش ایجاد شده را حالت پلاسما می‌نامند و در این میان به حدی حرارت تولید می‌‌شود که باعث می‌شود که ماده یا همان سطح برش داده شده ذوب گردد، اما هوایی که هم زمان با برش تولید شده موجب می‌گردد که مواد ذوب شده از مسیر برش کنار روند تا ادامه برش آسان تر و خللی در کار پیش نیاید.

ویژگی‌های برش پلاسما

• توانایی برش فلزات ضخیم و سنگین را به راحتی دارد.
• فقط می‌تواند مواد رسانا را برش دهد، مانند فولاد و آلومینیوم.
• قابلیت برش فلزاتی با ضخامت تا ۶ اینچ (حدود ۱۶۰ میلی‌متر) را دارد.
• می‌تواند به صورت دستی نیز کنترل شود و به مهارت کمتری نیاز دارد.

برش لیزر چگونه انجام می‌شود؟

برش لیزری فلزات به وسیله پرتو نور لیزر متمرکز از طریق دستگاه انجام می‌شود. این پرتو در محل برخورد با فلز، گرمای قابل توجهی ایجاد می‌کند و فلز را به سرعت به نقطه ذوب می‌رساند. همزمان، گازی با فشار بالا توسط دستگاه دمیده می‌شود تا فرایند برش را تسهیل کرده و سرباره و فلز مذاب را از مسیر برش خارج کند. دستگاه‌های برش لیزری اغلب توسط کامپیوتر کنترل می‌شوند تا طرح‌ها و مسیرهای دقیق را اجرا کنند.

ویژگی‌های برش لیزر

• برای برش صفحات با ضخامت نازک و متوسط (معمولاً کمتر از ۸ میلی‌متر، با برش آسان تا ۶ میلی‌متر) کاربرد دارد. برش ضخامت‌های بالاتر زمان بیشتری می‌برد و به لیزرهای قوی‌تری نیاز دارد.
• می‌تواند انواع مواد همچون فلز، سرامیک، شیشه، چوب، آکریلیک و پلکسی‌گلاس را برش دهد.
• در برش فلزات، سطح کار باید تمیز، بدون زنگ‌زدگی، درخشش آینه‌ای، رنگ یا آلودگی باشد.

تفاوت‌های اصلی برش لیزر و پلاسما

پس از معرفی عملکرد این دو نوع برش، به تفاوت برش لیزر و پلاسما می‌پردازیم:

دقت و کیفیت برش

• لیزر: دقت بی‌نظیر و فوق‌العاده‌ای دارد و می‌تواند طرح‌های پیچیده را با دقت بسیار بالا و سرعت زیاد برش دهد. برش‌های لیزری بسیار تمیز، ظریف و بدون پلیسه یا ناهمواری هستند و نیاز به تمیزکاری قابل توجهی پس از برش ندارند. قطر پرتو لیزر حدود ۰.۰۲۵ میلی‌متر است که به دقت بالای آن کمک می‌کند. خطای موقعیت‌یابی اولیه ۰.۰۵ میلی‌متر و ثانویه ۰.۰۲ میلی‌متر است.
• پلاسما: از دقت بالایی برخوردار است، اما توانایی اجرای طرح‌های پیچیده را مانند لیزر ندارد. ممکن است در برش پلاسما پلیسه‌های زیگزاگی نامنظم روی فلز مشاهده شود که نیاز به عملیات تکمیلی و تمیزکاری دارد. قطر نازل پلاسما حدود ۰.۲۵ میلی‌متر است.

سرعت و زمان برش

• لیزر: سرعت کار در تکنولوژی لیزری به مراتب بالاتر از پلاسما است. می‌تواند تا ۱۰ متر در دقیقه برای فلزات نازک برش دهد.
• پلاسما: سرعت برش پلاسما برای فلزات با ضخامت متوسط بالا است، اما از برش لیزر کمتر است.

برش سطوح براق و فلزات سخت و ضخیم

• پلاسما: در این معیار، پلاسما برتر از لیزر است. دستگاه‌های پلاسما فوق‌العاده قدرتمند هستند و فلزات رسانا، براق و سخت را به راحتی برش می‌دهند. همچنین توانایی بیشتری در برش فلزات ضخیم دارند.
• لیزر: دستگاه‌های لیزر توانایی چندان بالایی در برش فلزات براق و سخت ندارند. برش فلزات بسیار ضخیم با لیزر زمان بیشتری نیاز دارد و برای این موارد بهتر است از پلاسما استفاده شود.

هزینه و مصرف انرژی

• لیزر: پر هزینه است و مصرف انرژی در آن نسبت به برش پلاسما بیشتر است. هزینه‌های خرید اولیه تجهیزات، لوازم مصرفی و نگهداری آن بالا است.
• پلاسما: ارزان‌تر از برش لیزر است و هزینه اولیه خرید تجهیزات و هزینه‌های نگهداری و لوازم مصرفی آن کمتر است.

مواد قابل برش

• لیزر: دامنه وسیع‌تری از مواد را برش می‌دهد، شامل انواع فلزات و غیرفلزات مانند چوب، اکریلیک، پلکسی‌گلاس، سرامیک و شیشه.
• پلاسما: فقط فلزات رسانا را برش می‌دهد، مانند انواع فلزاتی که خاصیت رسانای الکتریکی دارند و فولادهای محکم با ضخامت بالا.

آسیب به قطعه کار و اثر حرارتی

• لیزر: به دلیل غیرتماسی بودن و ناحیه تحت حرارت بسیار کوچک، آسیبی به قطعه کار نمی‌رساند و اثر حرارتی کمی بر سایر بخش‌ها دارد.
• پلاسما: عملکرد آن بر اساس ذوب فلز است و می‌تواند قطعه کار را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین، تولید گازهای مضر و نور قوس در حین عملیات از معایب آن است که معمولاً برشکاری زیر آب توصیه می‌شود.

نیاز به پس‌پردازش

• لیزر: به دلیل کیفیت بالای برش، نیاز به سنگ‌زنی بعد از برشکاری وجود ندارد.
• پلاسما: در حین عملیات سرباره تولید می‌کند و لازم است پس از عملیات برشکاری، سنگ‌زنی نیز انجام شود.

جدول مقایسه برش لیزر و پلاسما

سخن پایانی

امیداریم که این مقایسه و بررسی برای شما مفید بوده و راهنمای مناسبی برای تصمیم گیری بهتر در این زمینه باشد. تیم کارشناسان شیت لیزر در بخش نظرات پاسخگوی سوالات شما هستند. این مجموعه، به ارائه انواع خدمات از جمله خدمات خمکاری، خمکاری ۴ متری، خدمات جوشکاری، پیچ جوش و مهره پرچ، برش لیزر و … به شما عزیزان پرداخته و در کنار شما می باشد. جهت مشاوره رایگان با ما در تماس باشید.

همچنین برای دریافت خدمات برش لیزر استیل در تهران و خدمات برش لیزر آهن در تهران و همچنین ساخت باکس فلزی صنعتی، با مجموعه شیت لیزر در ارتباط باشید و از تجربه تخصصی تیم ما استفاده کنید.

سوالات متداول کاربران درباره برش لیزر و پلاسما

۱. آیا برش لیزر برای ورق‌های براق مثل مس و آلومینیوم مناسب است؟

بله، دستگاه‌های لیزر فایبر مدرن توانایی برش فلزات رنگی و بازتابنده مثل مس، برنج و آلومینیوم را با کیفیت عالی دارند. دستگاه‌های پلاسما قدیمی ممکن بود در این زمینه مشکل داشته باشند، اما پلاسماهای جدید نیز توانایی برش آلومینیوم را دارند، هرچند کیفیت لبه لیزر را نخواهند داشت.

۲. برای ساخت قطعات دقیق صنعتی کدام روش بهتر است؟

بدون شک برش لیزر. اگر قطعه شما نیاز به تلرانس دقیق دارد یا باید با قطعات دیگر مونتاژ شود (مانند قطعات ماشین‌آلات)، دقت ۰.۰۵ میلی‌متری لیزر ضروری است. پلاسما به دلیل ایجاد شکاف برش بزرگ‌تر و لبه‌های مورب، برای کارهای دقیق مناسب نیست.

۳. هزینه برش لیزر بیشتر است یا پلاسما؟

هزینه اولیه خرید دستگاه لیزر بالاتر است، اما در سفارش خدمات، اگر ورق شما نازک باشد (مثلا زیر ۶ میل)، لیزر به دلیل سرعت بالا ارزان‌تر تمام می‌شود. اما برای ورق‌های خیلی ضخیم (مثلا ۴۰ میل آهن)، پلاسما گزینه اقتصادی‌تری است.